Chào bạn, hôm nay Nhà Nông Nghiệp nói một chuyện ít ai đưa lên bàn. Người trẻ làm nông ở quê hay cô đơn, vì bạn bè cùng tuổi đã đi làm xa, người ở lại phần lớn lớn tuổi hơn, và chuyện lập gia đình thì bị hỏi dồn mỗi dịp tết. Điều giúp được là chủ động tìm người cùng nghề, giữ những mối quan hệ ngoài ruộng, và nói thật về cuộc sống mình đã chọn.
Tập này không có lời khuyên thần kỳ nào. Chỉ là những điều mình nghe từ nhiều người trẻ đã ở lại làng, và những cách họ tự đỡ lấy mình.
Vì sao người trẻ ở quê lại thấy cô đơn?
Ở nhiều làng bây giờ, người trong độ tuổi hai mươi, ba mươi phần lớn đã đi làm ở thành phố, khu công nghiệp. Tết về đông vui vài hôm, rồi làng lại vắng. Người ở lại làm nông thấy mình như lạc thế hệ.
Người làng lớn tuổi thì quý, nhưng nói chuyện không cùng nhịp. Bạn muốn bàn chuyện bán hàng, chuyện cây mới, họ thì hỏi bao giờ lấy vợ, bao giờ lấy chồng. Không phải họ vô tâm, mà đó là câu hỏi họ quen hỏi.
Một anh ở vùng đồi kể những tối mùa mưa, làm xong việc không biết đi đâu, gọi cho bạn ở phố thì bạn bận. Anh bảo cái mệt của nghề nông anh chịu được, cái im lặng buổi tối mới là thứ khó.
Người trẻ làm nông còn ít có đồng nghiệp theo đúng nghĩa. Ở phố, gặp chuyện khó ở chỗ làm thì có người ngồi bàn bên để than. Ở ruộng, mình quyết mọi thứ một mình, sai cũng một mình chịu, và không có ai để hỏi hôm nay mình làm vậy có đúng không.
Nhận ra cô đơn là chuyện thật, không phải yếu đuối, là bước đầu. Rất nhiều người chọn quay lại phố không vì tiền, mà vì không chịu nổi sự vắng người.
Chuyện lập gia đình khi đã chọn ở lại ruộng đồng
Đây là chuyện nhiều người trẻ làm nông ngại nói nhất. Người yêu ở phố có thể thích ghé quê chơi, nhưng sống hẳn ở quê, dậy sớm ra vườn, chịu mùa mưa bùn lầy, là quyết định khác hẳn.
Một chị trồng rau ven đô kể người yêu cũ của chị chia tay vì không muốn về quê. Chị buồn, nhưng sau này chị bảo may mà biết sớm, vì chọn người sống cùng cũng là chọn nhịp sống.
Điều nhiều người rút ra là nói thật từ đầu. Nói về công việc thật, những lúc vất vả, những năm thu nhập bấp bênh, và cả cái mình yêu ở nghề này. Người ở lại được sau khi nghe hết là người đáng giữ.
Cũng không cần ép người kia làm nông giống mình. Có những gia đình một người làm vườn, một người làm nghề khác ở thị trấn, và vẫn sống tốt ở quê.
Áp lực từ gia đình và làng xóm
Cha mẹ ở quê thường sốt ruột khi con qua tuổi mà chưa lập gia đình. Họ lo, và cái lo đó hay biến thành câu hỏi lặp đi lặp lại, thành mai mối, thành so sánh với con nhà hàng xóm.
Nhiều người trẻ phản ứng bằng cách né, ít về ăn cơm với bố mẹ, ít đi đám cỗ trong làng. Nhưng né thì càng cô đơn hơn.
Có người chọn cách nói thẳng với bố mẹ một lần, nhẹ nhàng: con biết bố mẹ lo, con cũng muốn có gia đình, nhưng con cần gặp đúng người. Một lần nói rõ thường đỡ hơn trăm lần tránh.
Và đừng để áp lực đó đẩy mình vào một quyết định vội. Lập gia đình vì bị hỏi nhiều thì cái giá phải trả dài hơn nhiều so với vài năm bị hỏi.
Tìm người cùng nghề, giữ bạn ngoài ruộng
Người trẻ làm nông ở các làng khác, các huyện khác, thường cũng đang cô đơn như mình. Những buổi tập huấn khuyến nông, những phiên chợ nông sản, những nhóm người trồng cùng một loại cây, là nơi gặp được họ.
Nhiều người trẻ tự lập nhóm nhỏ, tháng gặp nhau một lần, đổi giống, đổi kinh nghiệm, rồi ngồi lại ăn một bữa. Mục đích ban đầu là việc, nhưng cái được lớn nhất lại là bạn.
Giữ những sở thích ngoài ruộng cũng quan trọng. Đá bóng với thanh niên trong xã, tham gia đoàn thể, dạy bọn trẻ trong làng một thứ gì đó. Làm nông không có nghĩa là chỉ có ruộng.
Có một cái ngại cần vượt qua: người trẻ làm nông hay nghĩ phải thành công trước rồi mới dám đi gặp người khác. Thật ra những lúc đang loay hoay mới là lúc cần gặp nhất.
Và thỉnh thoảng lên phố thăm bạn cũ. Cho phép mình rời ruộng vài ngày không làm mình kém nhà nông đi, mà giúp mình quay về với cái đầu nhẹ hơn.
Ở lại cũng là một lựa chọn cần được chăm
Người ta hay nói về quyết định về quê như một khoảnh khắc. Nhưng ở lại là quyết định phải làm lại mỗi năm, nhất là vào những tối vắng người.
Nếu cô đơn kéo dài thành buồn chán, mất ngủ, không muốn làm gì, thì nên nói với người thân và tìm tới bác sĩ. Đó là chuyện sức khoẻ, không phải chuyện yếu đuối.
Cái mất khi ở lại là những thứ bạn bè ở phố đang có. Cái được là một nhịp sống mà nhiều người ở phố mong mà không có được. Cả hai đều thật.
Mình để lại một câu hỏi: trong bán kính một buổi chạy xe từ nhà bạn, có người trẻ nào cũng đang làm nông mà bạn chưa từng hỏi chuyện không?
Câu hỏi thường gặp
Người trẻ làm nông có khó lấy vợ lấy chồng không?
Có những khó khăn thật vì nhiều người không muốn sống ở quê. Nhưng nói thật về cuộc sống của mình từ đầu giúp gặp đúng người chịu chia sẻ nhịp sống đó.
Làm sao để bớt cô đơn khi làm nông ở quê?
Chủ động tìm người cùng nghề ở các làng khác, tham gia hoạt động chung trong xã, giữ sở thích ngoài ruộng và giữ liên lạc với bạn cũ.
Bố mẹ giục cưới liên tục thì nên nói thế nào?
Nói một lần rõ ràng, nhẹ nhàng rằng mình hiểu nỗi lo của bố mẹ và cũng muốn có gia đình, nhưng cần gặp đúng người. Tránh né thường làm căng thẳng kéo dài hơn.
Vợ chồng một người làm nông một người làm nghề khác có ổn không?
Nhiều gia đình ở quê sống như vậy và ổn, miễn hai người thống nhất được nhịp sống, nơi ở và cách chia việc nhà.
Cô đơn kéo dài có cần đi khám không?
Nếu cô đơn đi kèm buồn chán, mất ngủ, chán ăn kéo dài nhiều tuần, nên nói với người thân và gặp bác sĩ để được giúp đỡ.
